Η ιστορία των προσωπικών υπολογιστών
2010 μέχρι Σήμερα

Μέρος Α'

Μετά το 2010 αρκετά πράγματα αλλάζουν στο χώρο των υπολογιστών με κυριότερο την τάση των χρηστών να χρησιμοποιούν όσο γίνεται μικρότερες συσκευές. Οι εξελιγμένες δυνατότητες των κινητών επιτρέπουν στους ανθρώπους να χρησιμοποιούν τα κινητά τους τηλέφωνα σαν τους προσωπικούς τους υπολογιστές. Οι επιτραπέζιοι υπολογιστές υποχωρούν σε πωλήσεις και τη θέση τους παίρνουν τα laptop. Επιπλέον μια νέα κατηγορία υπολογιστών έρχεται στην επιφάνεια, αυτή του tablet, μιας εξαιρετικά φορητής συσκευής που καλείται να συγκεράσει την απόσταση μεταξύ κινητού και laptop. Νέες τάσεις δημιουργούνται όπως αυτή της εικονικής και της επαυξημένης πραγματικότητας δείχνοντας πως το μέλλον των προσωπικών υπολογιστών θα αλλάξει δραματικά.

Η κυριαρχία των κινητών τηλεφώνων

Η εξέλιξη των κινητών μοιάζει με αυτή των προσωπικών υπολογιστών με τη διαφορά πως η ιστορία τους ξεκίνα 20 χρόνια αργότερα. Αρχικά οι δυνατότητές τους δεν προμήνυαν πως η συσκευή αυτή θα μπορούσε να αποτελέσει ένα είδος προσωπικού υπολογιστή. Είχαν LCD μονόχρωμη οθόνη στην οποία τα pixel ήταν ευδιάκριτα και θύμιζαν τα σχολικά αριθμητικά κομπιουτεράκια. Μετά το 2000 οι δυνατότητες τους όπως περιγράφτηκε στην προηγούμενη ενότητα αυξήθηκαν εντυπωσιακά. Απέκτησαν έγχρωμη οθόνη με αξιοπρεπή ανάλυση, φωτογραφική κάμερα και αρκετή επεξεργαστική ισχύ. Μοντέλα όπως το Blackberry και το iPhone έδειξαν πως τα κινητά είναι το μέλλον και πως μπορούν να αποτελέσουν την πολυσυσκευή που κάνει τα πάντα, από αποστολή email, πλοήγηση στο διαδίκτυο, λήψη φωτογραφιών μέχρι επεξεργασία κειμένου και εικόνας. Το όνειρο για έναν υπολογιστή τσέπης φαινόταν πως μπορούσε να γίνει πραγματικότητα.

Από το 2010 και πέρα όμως τα έξυπνα κινητά αποκτούν ιδιότητες που είχαν οι επιτραπέζιοι υπολογιστές τα προηγούμενα χρόνια. Οι πλατφόρμες που ξεχωρίζουν στα κινητά είναι αυτές του iOS και του Android, ενώ η Microsoft δεν καταφέρνει να ανταποκριθείτε στο κάλεσμα της νέας εποχής. Παρακολουθώντας την εξέλιξη παρατηρούμε πως το 2012 το Sony Xperia είχε πραγματικό χρώμα και ανάλυση 320 x 480 που ήταν αντίστοιχη με τις VGA οθόνες της δεκαετίας του 80. Επίσης το συγκεκριμένο μοντέλο είχε 4 GB αποθηκευτικό χώρο που ήταν στα επίπεδα των επιτραπέζιων υπολογιστών που κυκλοφορούσαν κοντά στο έτος 2000.

Sony Xperia miro - 2012

Τα επόμενα χρόνια η εξέλιξη ήταν ακόμα πιο ραγδαία σε αυτήν την κατηγορία συσκευών. Για παράδειγμα ένα σχετικά προσιτό μοντέλο του 2016, το Samsung Galaxy A3, είχε ανάλυση 720 x 1280 και επεξεργαστή 1.6 GΗz που είναι όμοια με χαρακτηριστικά που συναντάμε σε φθηνά laptop που μπορούν να τρέξουν κάποια έκδοση των Windows. Συνεχίζοντας τις συγκρίσεις τα κορυφαία μοντέλα της Samsung και της Apple το 2017 προσφέρουν επιδόσεις που θα ζήλευαν αρκετά σύγχρονα μοντέλα υπολογιστών του ίδιου έτους. Παράδειγμα το Samsung S8 έχει ανάλυση 1440 x 2960, ασυνήθιστη ακόμα και για μεγάλες οθόνες επιτραπέζιων συστημάτων. Η μνήμη του S8 είναι 4 GB, ένα τυπικό μέγεθος στην αγορά υπολογιστών (η τελευταία έκδοση των Windows μπορεί να τρέξει με 2 GB στα 64 bit) και συνοδεύεται από οκταπύρηνο επεξεργαστή των 2.3 GHz με χωρητικότητα δίσκου στα 64 GB. Το iPhone X της Apple βγαίνει σε εκδόσεις με χωρητικότητα 256 GB το οποίο είναι το στάνταρ μέγεθος των δίσκων SSD στους φορητούς και επιτραπέζιους υπολογιστές της εποχής.

Samsung Galaxy S8 - 2017

iPhone X - 2017

Τα σύγχρονα κινητά λοιπόν φτάνουν σε επιδόσεις που προσεγγίζουν τους επιτραπέζιους υπολογιστές και με δεδομένο τις λιγότερες φυσικές απαιτήσεις των κινητών συσκευών για να δουλέψουν αποδοτικά, αυτό που αντιλαμβάνεται ο χρήστης είναι πως πολλές εργασίες που έκανε παραδοσιακά στον υπολογιστή μπορούν να γίνουν το ίδιο και καλύτερα στα έξυπνα κινητά. Για παράδειγμα η πλειοψηφία των υπολογιστών, ακόμα και μέσα στο 2017, έχει τους παραδοσιακούς αργούς σκληρούς δίσκους και η φόρτωση προγραμμάτων είναι πιο αργή από αυτή των κινητών τηλεφώνων. Η οθόνη αν και μικρή δείχνει καλύτερα το κείμενο σε σχέση με τους περισσότερους συμβατικούς υπολογιστές και τα χρώματα ακόμα και σε σχετικά φθηνά smartphone δείχνουν πιο όμορφα από τις οθόνες των laptop αλλά και των περισσότερων επιτραπέζιων υπολογιστών.

Το κινητό φαίνεται να είναι η ηλεκτρονική συσκευή που μπορεί να κάνει τα πάντα. Μπορεί να πλοηγηθεί στο ίντερνετ και να προβάλει ιστοσελίδες με την ίδια μορφή και ποιότητα που βλέπει κανείς στους επιτραπέζιους και όχι με την άσχημη εμπειρία του mobile internet που είχαμε στη δεκαετία του 2000. Το κινητό μπορεί φυσικά να πάρει τηλέφωνο από οποιοδήποτε σημείο και συνήθως έχει φωτογραφική μηχανή που ξεπερνάει τις πρώτες ψηφιακές φωτογραφικές που εμφανίστηκαν στις αρχές του 2000. Επιπλέον έχει τη δυνατότητα να αποθηκεύσει μεγάλο όγκο δεδομένων από αρχεία κειμένου, μέχρι μουσική και βίντεο. Μπορεί να γίνει ένας αξιόλογος φορητός media player που συμβαδίζει με την τελευταία λέξη της τεχνολογίας όπως η αναπαραγωγή 4K video. Το κινητό διαβάζει κείμενα σε φορμάτ που ανήκαν παραδοσιακά στους επιτραπέζιους υπολογιστές, όπως τα pdf, και μπορεί να τρέξει κάθε είδους εφαρμογή. Από τα συνηθισμένα λογιστικά φύλλα μέχρι σύνθετα προγράμματα επεξεργασίας εικόνας και βίντεο αλλά και εφαρμογές επαυξημένης πραγματικότητας.

Προγράμματα επεξεργασίας εικόνας και κειμένου στου κινητό

Και άλλες έξυπνες συσκευές

Μετά το 2010 άρχισαν εκτός από τα κινητά τηλέφωνα να αναπτύσσονται και άλλες έξυπνες συσκευές με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα τα έξυπνα ρολόγια (smartphones). Για παράδειγμα το 2012 η Sony παρουσιάζει το Sony SmartWatch, το 2013 η Samsung το Samsung Galaxy Gear και η Motorola το 2014 το Moto 360. Η Apple κάνει την κίνηση της το 2015 με το Apple Watch και για τα επόμενα χρόνια πρωταγωνιστεί στο χώρο.

Το Moto 360 με την πρωτοποριακή στρογγυλή σχεδίαση του ξεχώρισε το 2014 στην κατηγορία των smart watches

Το Apple Watch κυκλοφόρησε το 2015 και πούλησε περίπου 33 εκατομμύρια συσκευές μέσα σε δυόμισι χρόνια.

Η νέα αυτή τάση χρησιμοποιεί μικροσκοπικούς επεξεργαστές και οθόνες χιλιοστών προκειμένου να χωρέσει την τεχνολογία των κινητών στις μικροσκοπικές διαστάσεις των ρολογιών χειρός. Η έξτρα φορητότητα και το γεγονός πως τα ρολόγια φοριούνται στο χέρι και δε βρίσκονται σε κάποια τσέπη προσφέρει πλεονεκτήματα στον τρόπο χρήσης τους. Το πολύ μικρό τους μέγεθος από την άλλη ελαττώνει προς το παρόν τις εφαρμογές αυτών των συσκευών. Ο χρήστης δηλαδή περιορίζεται από τις μικρές διαστάσεις της οθόνης, ωστόσο μπορεί να χρησιμοποιήσει προχωρημένες τεχνολογικές λειτουργίες με μια κίνηση του χεριού του. Μερικές ενδεικτικές εργασίες που μπορούν να πραγματοποιήσουν τα έξυπνα ρολόγια είναι:

  • Να ελέγχουν τους καρδιακούς παλμούς και να αξιοποιούν τις μετρήσεις για τον έλεγχο της φυσικής κατάστασης.
  • Να υπολογίζουν με βάση τη μεταβολή των καρδιακών παλμών τον αριθμό των θερμίδων που καίει ο χρήστης όταν προπονείται. Γενικότερα τα έξυπνα ρολόγια μπορούν να φανούν πολύ χρήσιμα στους αθλητές υπενθυμίζοντας τους την πορεία των στόχων που έχουν στην προπόνηση και δίνοντας χρήσιμες συμβουλές ανάλογα με την περίπτωση.
  • Να πραγματοποιούν ηλεκτρονικές αγορές με μια κίνηση του χεριού.
  • Να ελέγχουν τις κλήσεις και τα μηνύματα που στέλνονται στο κινητό τηλέφωνο.
  • Να δείχνουν το χάρτη της τοποθεσίας του ιδιοκτήτη στην οθόνη του ρολογιού.
  • Γενικότερα να προβάλουν τις ίδιες εφαρμογές που υπάρχουν και στο κινητό εφόσον φυσικά τους το επιτρέπει το μικρό μέγεθος της οθόνης τους.

Εφαρμογές επαυξημένης πραγματικότητας (Augmented Reality)

Οι εφαρμογές επαυξημένης πραγματικότητας (AR) ενσωματώνουν εικονικά στοιχεία κατασκευασμένα από τον υπολογιστή μέσα στο φυσικό περιβάλλον προσφέροντας χρήσιμες λειτουργίες αλληλεπίδρασης με αυτό. Το κινητό μπορεί να χρησιμοποιήσει αποδοτικά αυτές τις δυνατότητες γιατί ο κάτοχός του το έχει πάντα μαζί του σε μέρη όπου οι συγκεκριμένες εφαρμογές μπορούν να φανούν χρήσιμες. Για παράδειγμα σε ένα άγνωστο τόπο σημαδεύοντας με την κάμερα του κινητού κάποιο σημείο, η οθόνη μπορεί να δείχνει χρήσιμες πληροφορίες που ενσωματώνονται σε πραγματικό χρόνο στο περιβάλλον λειτουργώντας σαν ένας ζωντανός τουριστικός οδηγός. Αντίστοιχες είναι και οι εφαρμογές που μπορούν να μεταφράζουν μηνύματα γραμμένα σε επιγραφές από τη μια γλώσσα στην άλλη ή που εμφανίζουν το αστρικό σύστημα όταν στοχεύει κάποιος τη συσκευή στον ουρανό. Οι εφαρμογές είναι απεριόριστες και σίγουρα υπάρχει λαμπρό μέλλον σε αυτή την κατηγορία λογισμικού.

Η εφαρμογή Wikitude μπορεί να προσφέρει σε πραγματικό χρόνο πληροφορίες για τα τουριστικά σημεία που ανιχνεύει η κάμερα του κινητού

Τα Google Glass είναι το εγχείρημα της εταιρίας Google που ξεκίνησε το 2013 και φιλοδοξεί να φέρει την επαυξημένη πραγματικότητα στα γυαλιά των καταναλωτών. Με τον τρόπο αυτό θα ενσωματώνονται πληροφορίες απευθείας στο οπτικό πεδίο του χρήστη χωρίς να χρειάζεται ο τελευταίος να κρατάει κάποια κινητή συσκευή

Οι εφαρμογές επαυξημένης πραγματικότητας είναι απαιτητικές σε ότι αφορά την επεξεργαστική ισχύ που χρειάζονται για να δουλέψουν αποτελεσματικά. Τα κινητά μπορούν να τα βγάλουν πέρα σε σχετικά απλές εργασίες, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, αλλά για πιο πολύπλοκες και αληθοφανείς εμπειρίες απαιτείται υλικό υπολογιστή που μόνο οι επιτραπέζιοι μπορούν να προσφέρουν. Συσκευές επαυξημένης πραγματικότητας που εκμεταλλεύονται την επεξεργαστική ισχύ των επιτραπέζιων υπολογιστών αναπτύσσει η Microsoft και άλλες εταιρίες.

Demo από το σύστημα Hololens της Microsoft το οποίο διατέθηκε στους Developers το 2016

Η εικονική πραγματικότητα (Virtual Reality)

Μια σημαντική τάση που σηματοδοτεί την δεκαετία είναι η ανάπτυξη εμπορικών συστημάτων εικονικής πραγματικότητας (VR). Στα περιβάλλοντα εικονικής πραγματικότητας, όπως είναι το σύστημα “Oculus”, ο υπολογιστής είναι σε θέση να κατασκευάσει ένα ολόκληρο τρισδιάστατο εικονικό κόσμο ο οποίος εμφανίζεται μέσα από τα ειδικά γυαλιά που φοράει ο χρήστης. Η τεχνολογία εμφανίστηκε στα μέσα της δεκαετίας και μπορεί αρχικά να περιορίζεται σε εφαρμογές εντυπωσιασμού και παιχνίδια που εισάγουν τον παίκτη μέσα σε εικονικούς κόσμους ωστόσο οι μελλοντικές εφαρμογές είναι απεριόριστες και λογικά θα αποτελέσει το μέλλον των υπολογιστικών συστημάτων. Η διαφορά της εικονικής με την επαυξημένη πραγματικότητα είναι πως στην πρώτη περίπτωση ο κάτοχος μια τέτοιας συσκευής βλέπει έναν ολοκληρωτικά κατασκευασμένο κόσμο από τα γραφικά του υπολογιστή. Αυτό έχει το πλεονέκτημα πως υπάρχει η δυνατότητα να δημιουργηθεί ένας ολόκληρος ψηφιακός κόσμος στα μάτια του χρήστη που θα τον βυθίσει σε μια τελείως διαφορετική εμπειρία από την πραγματικότητα. Από την άλλη δε θα υπάρχει η αλληλεπίδραση με τον πραγματικό κόσμο που υπάρχει στα συστήματα επαυξημένης πραγματικότητας.

Το Oculus Rift κυκλοφορεί το Μάρτιο του 2016 στην τιμή των 599 δολαρίων

Η εξέλιξη των επιτραπέζιων υπολογιστών στη δεκαετία

Την εποχή της επικράτησης των φορητών συσκευών, οι επιτραπέζιοι υπολογιστές δείχνουν μια σχετική στασιμότητα. Για παράδειγμα τα 4 GB μνήμης RAM ήταν κάτι συνηθισμένο γύρω στο 2010 αλλά δεν ήταν απίθανο να δεις την ίδια σύνθεση μνήμης και σε υπολογιστές που πουλιούνται μετά το 2016 παρά το γεγονός πως οι μνήμες των 16 και 32 GB γίνονται προσιτές. Οι περισσότεροι επεξεργαστές για επιτραπέζιους υπολογιστές κυμαίνονται μεταξύ 3 και 4 GHz μέσα στη δεκαετία. Η αρκετά βελτιωμένη, αλλά όχι εντυπωσιακή, επίδοση των επεξεργαστών σε σχέση με την προηγούμενη δεκαετία οφείλεται κυρίως στην έξυπνη αρχιτεκτονική των επεξεργαστών και στη χρήση πολλών πυρήνων που φτάνουν ακόμα και τους 6 ή 10 στα πολύ ακριβά μοντέλα.

Οι δίσκοι SSD

Οι δίσκοι SSD αποτελούν μια μικρή επανάσταση στο χώρο των προσωπικών υπολογιστών. Οι συγκεκριμένοι δίσκοι δεν έχουν μηχανικά μέρη και αποτελούνται από ολοκληρωμένα κυκλώματα υψηλών επιδόσεων τύπου Flash. Οι ταχύτητες ανάγνωσης και εγγραφής ξεπερνούν κατά πολύ τους παραδοσιακούς σκληρούς δίσκους με κεφαλή ανάγνωσης. Αυτό που αντιλαμβάνεται στη λειτουργία αυτών των δίσκων ο χρήστης, είναι η τεράστια διαφορά στην ταχύτητα λειτουργίας του υπολογιστή. Οι μέρες των σκληρών δίσκων φαίνεται να είναι μετρημένες και σίγουρα κάποτε θα αναρωτιόμαστε πως ανεχόμασταν αυτά τα δυσκίνητα αποθηκευτικά μέσα που αποτελούσαν τον μεγαλύτερο παράγοντα επιβράδυνσης στη λειτουργία του υπολογιστή. Ωστόσο η είσοδος των νέων αυτών δίσκων συνοδεύεται από μια μικρή έως μεγάλη οπισθοδρόμηση στο μέγεθος του αποθηκευτικού χώρου. Τα προσιτά μοντέλα SSD έχουν μικρότερη χωρητικότητα και έτσι είναι συνηθισμένο να πουλιούνται φορητοί υπολογιστές ακόμα και με 128 GB δίσκου SSD το 2017, μέγεθος δηλαδή που συναντούσε κάποιος και 10 χρόνια πριν σε φορητούς υπολογιστές με τους συνηθισμένους μηχανικούς σκληρούς δίσκους. Ωστόσο τα πλεονεκτήματα αυτών των δίσκων είναι πολλά. Εκτός από την ταχύτητά τους που αναφέρθηκε πιο πάνω, είναι πιο μικροί σε μέγεθος, καταναλώνουν λιγότερη ενέργεια και γενικότερα απογειώνουν τις αποδόσεις και τη συμπεριφορά ενός υπολογιστικού συστήματος.

Εκτός από τη μεγάλη διαφορά στην ταχύτητα οι δίσκοι SSD είναι σε γενικές γραμμές πολύ μικρότεροι από τους μηχανικούς δίσκους

Οι οθόνες υψηλής ανάλυσης

Μετά το 2010 άρχισαν να κυκλοφορούν στην αγορά συσκευές με οθόνη υψηλής ανάλυσης. Το 2015 βγαίνει στην αγορά ο iMac 5K με ανάλυση 5120 x 2880. Ο νέος υπολογιστής της σειράς είχε τέσσερις φορές περισσότερα πίξελ από το προηγούμενο μοντέλο που είχε ανάλυση 2560 x 1440. Η πολύ υψηλή ανάλυση φαίνεται να αρμόζει σε οθόνες με πάνω από 30 ίντσες ενώ στις μικρότερες οθόνες φαινόταν σαν υπερβολή, μια που τα γράμματα του κειμένου θα γίνονταν πάρα πολύ μικρά. Οι κατασκευαστές όμως σκέφτηκαν μια άλλη πρακτική εφαρμογή της υψηλής ανάλυσης. Δεν χρησιμοποιούσαν τα επιπλέον πίξελ για να εισάγουν περισσότερο περιεχόμενο στην ίδια οθόνη. Αντίθετα χρησιμοποιούσαν την επιπλέον ανάλυση για να κάνουν πιο καθαρή την απεικόνιση στις ίδιες περίπου φυσικές διαστάσεις του κειμένου και των γραφικών στον υπολογιστή. Το αποτέλεσμα είναι οθόνες που μπορούν να απεικονίσουν το κείμενο και τα γραφικά χωρίς να είναι ορατά τα πίξελ που τα σχηματίζουν. Οι λέξεις φαίνεται να είναι τυπωμένες σε χαρτί και τα γραφικά και οι εικόνες πιο καθαρές από ποτέ. Η ιδέα των οθονών υπερύψηλης ανάλυσης εξελίχθηκε και στις κινητές συσκευές. Μάλιστα η Apple κωδικοποίησε την τεχνολογία με την ονομασία Retina Display, με χαρακτηριστικό πως στις συγκεκριμένες οθόνες δεν μπορεί ο αμφιβληστροειδής του ματιού να διακρίνεις τα ξεχωριστά pixel από την απόσταση ανάγνωσης.

iMac 5K - Η οθόνη έχει ανάλυση 5120 x 2228 pixel

Το Microsoft Surface Book είναι ένα φορητός υπολογιστής με ανάλυση 3000 x 2000 pixel

Ο ερχομός των Tablet.

Στις 27 Ιανουαρίου 2010 η Apple παρουσιάζει το iPad. Μια συσκευή σε σχήμα ταμπλέτας, διαστάσεων μερικών εκατοστών και πάχους μόλις 13 χιλιοστών που μπορεί να λειτουργήσει σα μια φορητή υπολογιστική μηχανή. Το δημιούργημα του Στίβ Τζομπς και της Apple ήταν ιδιαίτερα πετυχημένo και μέσα σε 2 μήνες η εταιρία πούλησε 1 εκατομμύριο κομμάτια. Άλλες εταιρίες ακολούθησαν την Apple στην κατασκευή tablets με παρόμοια λογική με το iPad ορίζοντας έτσι μια νέα κατηγορία ανάμεσα στα κινητά και τους φορητούς υπολογιστές. Από την άλλη η Microsoft με τα Windows 8 και 10 και μέσω της σειράς Surface δημιουργεί μια παραλλαγή τους, τα υβριδικά tablet που μπορούσαν να χρησιμοποιούν λειτουργικό και εφαρμογές για επιτραπέζιους υπολογιστές και κινητές συσκευές ταυτόχρονα. Για παράδειγμα το Surface Pro μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν Tablet αλλά με ένα πολύ λεπτό πληκτρολόγιο που μπορεί να παίξει το ρόλο καλύμματος στον υπολογιστή μεταμορφώνοντάς το σε ένα κανονικό Laptop.

Το 2010 το κυκλοφορεί το iPad και ορίζει την κατηγορία των tablet

Η Microsoft το 2012 λανσάρει τη σειρά surface θολώνοντας τα όρια μεταξύ tablet και laptop

Στο πέρασμα των χρόνων το Tablet σαν κατηγορία ωριμάζει και βελτιώνεται. Από μια συσκευή κατάλληλη για περιήγηση στον παγκόσμιο ιστό, συμμετοχή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και παιχνιδομηχανή εξελίσσεται σε συσκευή που μπορεί να ανταγωνιστεί σε ένα βαθμό τη λειτουργικότητα των laptop έχοντας όμως σαν πλεονέκτημα την έξτρα φορητότητα και απλότητα στη χρήση. Το σημαντικό είναι πως ο καταναλωτής προσανατολίζεται στη νέα δεκαετία σε σούπερ φορητές συσκευές θυσιάζοντας ελάχιστα πράγματα από την λειτουργικότητα των επιτραπέζιων υπολογιστών.